કઈ મર્યાદાઓ મનુષ્યને વિશેષ અનુકુળ નથી ? * વિષયો પર નિયંત્રણ લાવનારી મર્યાદાઓ. * નિયમનની મર્યાદા. – જગતમાં જે કાંઈ મોટી ધટનાઓ બને છે તેના પર તેનો કાબુ કે નિયમન નથી ત; મનુષ્યના હાથમાં બાજી હોત તો એ પ્રતિકુળ કે દુઃખરુપ ધટઓને કયારેય બનવા ન દેત. * કાળની મર્યાદા. -મનુષ્ય અનંત કાલ સુધી અહી રહેવા ઇચ્છે છે પણ પ્રતિક્ષણ કાળ તેને ગળાતો જાય છે. -કયાં જન્મ લેવો અને મૃત્યુ પામવું તે એના હાથમાં નથી તેનો મનુષ્યને ભારે વસવસો રહે છે મૃત્યુના ભય તેને સતત સતાવે છે. * અજ્ઞાનની મર્યાદા. -સમગ્રનું […]

ખરો માર્ગદર્શક કોણ થઈ શકે? * વયોવુધ્ધ અનુભવી. * લાભ અને ગેરલાભની જેના પર અસર ન થાય. * અનુકુળતા કે પ્રતિકુળતાને ધ્યાનમાં રાખી સલાહસુચન ન આપે;પણ સત્ય વાત કહે. * સ્નેહીઓના કે વિરોધીઓના આક્ષેપોથી કે એમની પ્રશંસાથી મુકત રહે અથવા પ્રભાવિત ન થાય. * ઓચિંતી ધટનાઓથી કે સારામાઠા સમાચારોથી ફુલાઈ ન જાય કે ચિંતાગ્રસ્ત ન થાય. * જે સ્વાર્થથી મુકત હોય. * જેને પરિસ્થિતિની સમજણ હોય. * જીવનનો ઊડો અનુભવ હોય.

મનુષ્યની મોટી કસોટીઓ કઈ? * કામ, ક્રોધ અને લોભની ભીસ. * આકસ્મિત ધટાનાઓ તથા સંજોગો વખતે સ્વસ્થતા જાળાવવામાં * દૈનિદિન જીવનમાં આધ્યાત્મિક નિષ્ટા જાળવી રાખવામાં * કોલાહલો અને ઉશ્કેરાટ વચ્ચે વિચાર અને લાગણીની સમતુલા જાળવી રાખવામાં. * સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં પણ અસામાન્યપણે જીવવામાં.

મનુષ્યે પ્રસન્ન રહેવા શું કરવું ? * બ્રહ્મની નિત્યતા અને જગતની નશ્વરતાની સ્મૃતિ જાળવવી. * સમયનો સદઊપયોગ. * સંપતિનો સદઊપયોગ. * શારિરિક તેમજ માનસિક શક્તિઓનો સદઊપયોગ. * ભગવન્નામસ્મરણ.

મનુષ્ય સમક્ષ મોટૂં આવરણ કયું? * અજ્ઞાનનું.બહુ ઓછી વ્યક્તિઓ તેને ભેદી શકે છે. * દેહ સાથે એકરુપપણે વર્તવાનું. * કુસંગનું. * તમોગુણ,રજોગુણ અને સત્વ્વગુણ-એ ત્રણ ગુણનું આવરણ પણા બળાવાન ગણાય છે.

અન્ય પ્રાણીની સરખામણીમાં મનુષ્યને વિશેષ શું મળ્યુ છે ? * પોતે કોણ છે અને પ્રેમ તત્વ શું છે તે જાણાવાની ક્ષમતા. * વિવેકબુધ્ધિ. * અભિવ્યક્તિ માટૅ વાણી અને કેળવાયેલી શક્તિઓ.

મનુષ્ય અન્યને કયારે ઉપયોગી થઈ શકે ? * આંતરસુઝ પ્રગટે ત્યારે. * પોતાના મનની મુંઝવણોનો ઉકેલ કરતાં આવડતું હોય તો. * પોતાના મનને સાચી રીટે સમજતાં અને તેની પાસેથી કામ લેતા આવડતું હોય તો. * પોતે પોતાના મિત્ર બને તો. * પોતાના સુખ, સમય અને શક્તિનો ભોગ આપવાની તૈયારી હોય તો.

વ્યક્તિ સાથે સંબંધ જોડતી વેળા શું કાળાજી રાખવી? * તેની ઉદાર ચિતની. * તેનાં આંતરિક ગુણો ખ્યાલમાં આવે તેની. -તેનામાં નમ્રતા,ધેર્ય,સુઝ,સત્યને સમજવાની તાલાવેલી,હ્રદયની વિશાળતા,નિષ્ઠાઔધમવૃતિ,સાહસિકતા વગેરે ગુણૉ છે કે નહી તે જોવું,તેની આંતરિક સમૃધ્ધિ સારી હોય પછી બ્રાહ્ય બાબતો ગૌણ બની જાય છે. * તેની ચાલચલગતની. * તેની આદતોની અથવા ટૅવોની. * તેના મિત્રમંડળની. * તેનું જીવનધ્વેય શું છે તેની.

મનુષ્ય શેનાથી ધેરાયેલો રહે છે? * કાળથી. -કાળચક્ર સતત ચાલ્યા કરે છે;ઋતુઓમાં પરિવર્તન થયા કરે છે,ીમાં વ્યક્તિનું કાંઈ ચાલતું નથી;સહિષ્ણુતા કેળાવી જીવવું પડે છે એમાં અથવા પ્રત્યેક ઋતુની પ્રતિકુળતામાંથી બચવા ઉપાય કરવો પડે છે. * કર્મથી. -મનુષ્ય પોતે કર્મનું નિર્માણ કરે છે અને તેનું ફળ એને જ ભોગવવું પડે છે.છતાં મનુષ્ય સાવધાન રહી કર્મ નથી કરતો અને કર્મોનાં ફળથી એવો ધેરાઈઅ જાય છે કે તેનું જીવન ખારું થઈ જાય છે. * સ્વભાવથી. -દરેક મનુષ્યનો આગવો સ્વભાવ હોય છે અને સામાન્ય રીતે તે પોતાના સ્વભાવથી ધેરાયેલો રહે છે.મનુષ્ય પરિસ્થિતિને પોતાની રીતેં […]

મનુષ્યમાં કઈ ઇચ્છાઓ પ્રબલપણે કામ કરે છે ? * વંશવેલો આગળ ચાલે તે માટે પુત્ર હોય. * સુખથી જીવવા માટે પુરતી સંપતિ હોય. * સમાજમાં સારા માન-પ્રતિષ્ઠા હોય અને લોકો દિર્ધ કાળ સુધી યાદ કરે એવું સ્મરણ પાછળ મુકવાની અભિલાષા.