મનુષ્ય સુખદુઃખના ભાવ અનુભવે છે તેનાં મૂળમાં શું છે? * અજ્ઞાન. * ઇન્દ્રિયો દ્રારા ભોગવાતા ભોગ પોતે જ ભોગવી રહ્યો છે એમે દઢ પણે સમજે છે એમાં પોતાની રુચિને અનુકુળ હોય તેવા ભોગને તે પરાધીન થાય એ અને તેને સુખ માની લે છે પણ જે પોતાની રુચીની વિરુધ્ધ હોય તેનાથી તે દુર રહેવાનો પ્રયત્ન કરે છે અને તે આવી પડે તો દુઃખનો અનુભવ કરે છે. * પાચેય કર્મેન્દ્રિયોથી થતી ક્રિયામાં તે હુ પણુ લાવે છે અને જ્ઞાનેદ્રિયો સાથે પણ એ જ રીતે વર્તે છે ટુકમાં દસેય ઇન્દ્રિયો દ્રારા થતી ક્રિયામાં […]
મનુષ્યના જીવનમાં કોનો વાસ છે? * બે પુરુષોનો. તે છે ક્ષર અને અક્ષર પુરુષ. -ક્ષરપુરુષ એ ભુતાત્મા છે અને દેહભાવ સાથે સંકળાયેલ છે નાશવંત શરીર સાથે પોતાને નાશવંત માને છે અને જન્મ,જરા તેમજ મૃત્યુને વશ બને છે. -અક્ષરપુરુષ જીવાત્મા છે તે સ્થુલ શરીરમાં રહી કર્માનુસાર સુખ દુઃખ ભોગવે છે,સુખદુઃખ ભોગવનાર અક્ષર પુરુષ અનેક રૂપે,અનેક સ્થળે બીજની જેમ ઊગ્યા કરે છે.કર્મના તંતુને લીધે જયાં સુધી સંસાર છે ત્યાં સુધી તેનું આવાગમન ચાલ્યા કરે છે.
કઈ મર્યાદાઓ મનુષ્યને વિશેષ અનુકુળ નથી ? * વિષયો પર નિયંત્રણ લાવનારી મર્યાદાઓ. * નિયમનની મર્યાદા. – જગતમાં જે કાંઈ મોટી ધટનાઓ બને છે તેના પર તેનો કાબુ કે નિયમન નથી ત; મનુષ્યના હાથમાં બાજી હોત તો એ પ્રતિકુળ કે દુઃખરુપ ધટઓને કયારેય બનવા ન દેત. * કાળની મર્યાદા. -મનુષ્ય અનંત કાલ સુધી અહી રહેવા ઇચ્છે છે પણ પ્રતિક્ષણ કાળ તેને ગળાતો જાય છે. -કયાં જન્મ લેવો અને મૃત્યુ પામવું તે એના હાથમાં નથી તેનો મનુષ્યને ભારે વસવસો રહે છે મૃત્યુના ભય તેને સતત સતાવે છે. * અજ્ઞાનની મર્યાદા. -સમગ્રનું […]
ખરો માર્ગદર્શક કોણ થઈ શકે? * વયોવુધ્ધ અનુભવી. * લાભ અને ગેરલાભની જેના પર અસર ન થાય. * અનુકુળતા કે પ્રતિકુળતાને ધ્યાનમાં રાખી સલાહસુચન ન આપે;પણ સત્ય વાત કહે. * સ્નેહીઓના કે વિરોધીઓના આક્ષેપોથી કે એમની પ્રશંસાથી મુકત રહે અથવા પ્રભાવિત ન થાય. * ઓચિંતી ધટનાઓથી કે સારામાઠા સમાચારોથી ફુલાઈ ન જાય કે ચિંતાગ્રસ્ત ન થાય. * જે સ્વાર્થથી મુકત હોય. * જેને પરિસ્થિતિની સમજણ હોય. * જીવનનો ઊડો અનુભવ હોય.
વ્યક્તિ સાથે સંબંધ જોડતી વેળા શું કાળાજી રાખવી? * તેની ઉદાર ચિતની. * તેનાં આંતરિક ગુણો ખ્યાલમાં આવે તેની. -તેનામાં નમ્રતા,ધેર્ય,સુઝ,સત્યને સમજવાની તાલાવેલી,હ્રદયની વિશાળતા,નિષ્ઠાઔધમવૃતિ,સાહસિકતા વગેરે ગુણૉ છે કે નહી તે જોવું,તેની આંતરિક સમૃધ્ધિ સારી હોય પછી બ્રાહ્ય બાબતો ગૌણ બની જાય છે. * તેની ચાલચલગતની. * તેની આદતોની અથવા ટૅવોની. * તેના મિત્રમંડળની. * તેનું જીવનધ્વેય શું છે તેની.